Tarih: 06 Aralık 2015 Saat: 17:51

Belhi’nin bilime katkıları nelerdir






Ebu Zeyd el-Belhî çalışmaları

Ebu Zeyd Ahmed bin Sehl el-Belhî eserleri

Ahmed bin Sehl el-Belhî bilime katkıları

Ebu Zeyd Ahmed bin Sehl el-Belhî

Ahmed bin Sehl el-Belhî, Ebu Zeyd Ahmed bin Sehl el-Belhî bazen sadece Ebu Zeyd el-Belhî (850-934), İranlı Müslüman bilim adamı, coğrafyacı, matematikçi, hekim ve psikolog.

Ayrıca bunların dışında ilahiyat ile de uğraşmış, ilahiyat dahilinde kelam ve fıkıh gibi dallarla ilgilenmiştir. Bugün Afganistan sınırları içinde bulunan Belh şehrinde doğmuş, el-Kindi’nin öğrencilerinden biri olmuştur.

Her ne kadar ilgilendiği birçok dalda önemli eserler yazmış olsa da bugüne ulaşan yegâne eseri ‘Mesalik-ül-Ebdan vel-Enfüs isimli tıp kitabıdır.

ESERLERİ

Bugüne iki yazması ulaşan eserin yazmaları İstanbul’da Süleymaniye Kütüphanesi’ne kayıtlıdır. Birçok açıdan tıp tarihi için önemli olan eserde ortaya atılan ve konu edilen akıl sağlığı ve akıl hastalığı gibi kavramlar İslam psikolojisi ve sinirbilimi tarihinde ilk kez Belhî tarafından ortaya atılmaktaydı. Bu kavramların dışında, eserde medikal psikoloji ve bilişsel psikoloji ve terapi de konu edilmekte, psikofizyoloji ve psikosomatik tıbba da değinilmektedir. Mesâlihu’l ebdân ve’l enfüs isimli kitabı Beden ve Ruh Sağlığı ismiyle Türkçe’ye çevrilmiştir.

Ebu Zeyd el-Belhî, akıl sağlığını ve akıl hastalığını genellikle ‘ruhani sağlık’ ile ilişkilendirmiş ve ilk kez bu eserinde gerek beden gerekse ‘ruh’ hastalıklarını konu almıştır. Ruhani ve psikolojik sağlığı tanımlamak için ‘el-Tıbb el-Ruhanî’ (yani “Ruhanı Tıp”) terimini, akıl sağlığı ile ilgilenen tıp kolu içinse içinse Tıbb el-Kalb terimini kullanmıştır. Ayrıca eserinde, döneminin hekimlerinin fiziksel hastalıklara ve sağlığa önem verip, psikolojik veya akılsal hastalıkları ve sağlığı göz ardı ettiklerini belirtip bu davranışı eleştirmektedir. Ebu Zeyd el-Belhî ayrıca bilinen ilk bilişsel psikolog ve medikal psikolog, nevroz ile psikozu ayrıştıran ilk kişidir. Ayrıca, nevrotik hastalıkları sınıflandıran ve bu sınıflandırılmış hastalıkların her birinin tedavisi için farklı bilişsel terapileri öneren bilinen ilk hekimdir.

Diğer eserlerinin isimleri

Ahlak’ul Umem
Aksam-u Ulum’il Felsefe
Aksam’ul Ulum
Beyan-u Vucuh’il Hikmet-i fi’l Evamir-i ve’n Nevahi’iş Şer’iyyeti
Edeb-üs-Sultan ver-Raiyye
El-Esma vel-Küna vel-Elkab
El-İlm vet-Ta’lim
Kitabu Emed-il-Aksa fil-Hikmeti
Kitab’un fi’l Hilaf
Kitab-us-Siyaset-is-Sagir
Kitab-us-Siyaset-il-Kebir
Ma Yasıhhu min Ahkam-in-Nücum
Nazm-ul-Kur’an
Suvar-ul-Akalim-il-İslamiyye
Şerai-ul-Edyan

Sponsorlu Bağlantılar


Önceki yazımız Uluğ Bey'in bilime katkıları nelerdir konulu makalemizi okudunuız mu?


Henüz yorum yok

Yorum Bölümü

Google Arama

Sitede Ara


Sponsorlu Bağlantılar



Sponsorlu Bağlantılar

Hatayın Starı