Tarih: 17 Ekim 2016 Saat: 19:53

Mitoz bölünmenin evreleri nelerdir






Mitoz bölünmenin evreleri

Mitoz bölünmede amaç, ana hücredeki kalıtım materyalinin eşit şekilde (nitelik ve nicelik olarak değişmeden) yavru hücrelere aktarılmasıdır. Mitoz sonunda kromozom sayısı ve yapısı korunduğu için, bölünme yeteneği olan her çeşit hücre mitoz geçirebilir. Hücrelerin mitozla bölünme hızı; canlıdan canlıya, hatta aynı canlının dokuları arasında bile farklılık gösterir.

A. HÜCRE DÖNGÜSÜ
Hücrenin bölünmesinden itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Bu döngü başlıca interfaz ve bölünme evrelerinden meydana gelir. İnterfaz (hazırlık evresi G1, G2 ve S evrelerinden meydana gelir.
G1 evresinde: hücre sitoplazma ve yüzey olarak büyür. Hücrenin normal metabolizması devam eder. Ribozomlar ve diğer organeler çoğaltılır. Bölünme için gerekli proteinler, diğer maddeler ve ATP sentezlenir.

S evresinde: hücre artık bölünme mesajını almıştır. Bu evrede kromozomlar (DNA lar) ve eğer varsa santrozomlar Kendini eşler. S evresinde tüm kromozomların replikasyonu aynı anda tamamlanır. Bir dahaki hücre döngüsüne kadar DNA eşlenmesi olmaz.
G2 evresinde: ise bölünme sırasında kullanılacak enzimler, proteinler ve ATP enerjisi sentezlenir. Bu evrede ayrıca eşlenmiş DNA lar türe özgü olarak, kısalıp kalınlaşırlar.

Hücre bölünmesini etkileyen çeşitli kimyasal ve fiziksel etmenler vardır. Örneğin bütün diğer koşullar uygun olduğunda bile, memeli hücreleri ancak ortamda özgül büyüme faktörlerinin bulunması halinde bölünür.
Büyüme faktörü, belirli vücut hücreleri tarafından salgılanan ve diğer hücreleri bölünmek için uyaran bir proteindir. Her hücre belirli bir ya da bir kaç çeşit büyüme faktörüne özgül olarak cevap verir. Büyüme faktörlerinin etkisiyle bölünüp çoğalan normal doku hücreleri, belirli bir yoğunluğa ulaştığında çoğalma durdurulur.
mitoz-bolunmenin-evreleri

ÇEKİRDEK BÖLÜNMESİ (KARYOKİNEZ)

Bölünme olgunluğuna erişmiş hücreler, gerekli bölünme hazırlıklarını yaptıktan sonra, önce çekirdeklerini eşlerler sonra sitoplazmaları bölünür (sitokinez) ve iki yeni hücre oluşmuş olur.
Çekirdek bölünmesi dört evrede (profaz, metafaz, anafaz ve telofaz) gerçekleşir.

a.Profaz: Başlangıç evresi
İnterfaz sonunda, eşlenmiş durumdaki kromatin iplikler, bu evrede kısalıp kalınlaşır, protein kılıfla sarılır ve kromozom halini alır. Kromozomu oluştu ran kardeş kromatitler, sentromer bölgesinde, bir arada tutulur. Sentromer de her bir kromatit için protein yapılı kinetokor bulunur.

Profaz evresinde iğ iplikleri oluşur. İğ ipliklerinin bir kısmı kinetokorlara bağlanır. Hayvan hücrelerinde, interfazda eşlenmiş olan sentrozomlar da hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilir.

Profaz evresinin sonuna doğru; çekirdek zarı, çekirdekçik ve endoplazmik retikulum eriyerek kaybolur. Bu sayede çekirdek içindeki kromozomlar hücerenin sitoplazmasına dağılır.

b. Metafaz: Kromozomların Diziliş Evresi
Eşlenmiş durumdaki kromozomlar hücrenin tam ortasında (ekvator düzleminde) yanyana dizilir. Kromozomlar en belirgin halini metafazda alır. Bu evrede kromozom dizilişine göre karyotipler (bir canlının kromozom yapısının resminin çekilerek bilgisayar ortamında düzenlenmesi) belirlenebilir. Sentrozomların da yardımıyla oluşan iğ iplikleri, kromozomları sentromerlerinden yakalar.
Metafazın sonuna doğru, her kromozomu oluşturan iki kardeş kromatit birbirinden ayrılmaya başlar. Ancak, sentromer bölgelerinden, iğ ipliklerine yapışmış durumda kalırlar.

c. Anafaz: Kardeş Kromatitlerin Ayrılma evresi
Tamamen birbirinden ayrılıp hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilmeye başlar. Kromatitlerin ayrılmasını iğ İpliklerinin kısalıp kalınlaşmasını sağlar. Anafaz sonunda, zıt kutuplara çekilmiş olan kromatitler de, artık birer kromozom olarak adlandırılır.

d.Telafaz: Çekirdeklerin yeniden oluşma evresi
Hücrenin zıt kutuplarındaki kromozom takımlarının etrafında, çekirdek zarları yeniden oluşturulur. Çekirdek içinde kalan kromozomlar İncelip uzayarak kromatin iplik halini alırlar.

Bu sırada, profaz evresinde yıkılmış ve dağılmış olan, endoplazmik retikulum yeniden oluşturulur. İğ iplikleri kaybolmaya başlar. Böylece çekirdeğin bölünmesi tamamlanmış ve hücrenin içinde iki çekirdek oluşmuş olur.

Sponsorlu Bağlantılar


Önceki yazımız Bitki hücresindeki organeller nelerdir konulu makalemizi okudunuız mu?


Henüz yorum yok

Yorum Bölümü

Google Arama

Sitede Ara


Sponsorlu Bağlantılar



Sponsorlu Bağlantılar

Hatayın Starı