Tarih: 17 Nisan 2015 Saat: 18:07

Osmanlı devletinde toprak yönetimi kısaca






Osmanlı devletinde toprak yönetimi

Osmanlılarda toprakların büyük bir bölümünün mülkiyeti devlete aitti. “Saban giren yer (tarım yapılabilen alan) özel mülk olmaz.” anlayışı geçerliydi.

Bu anlayışın ortaya çıkmasında ülke hanedanın ortak malı­dır prensibi etkili olmuştur. Özel mülk toprakları son derece sınırlıydı. Toprakların büyük bölümünün devletin mülkiyetin­de olması toplum içinde (Osmanlı ailesi dışında) ayrıcalıklı sınıfların oluşmasını engellemiştir. Osmanlı Devleti’nde topraklar iki ana bölüme ayrılmıştır.

Mülkiyeti devlete ait olan topraklara miri arazi, mülkiyeti özel şahıslara ait olan topraklara mülk arazi denirdi. Bu topraklar ayrıca kendi içlerinde de farklı bölümlere ayrılırdı.

A) MİRİ TOPRAKLAR: Fetih yoluyla devlet mülkiyetine geçen arazilerdir.
Fethedilen topraklar Nişancı tarafından miri olarak tapu defterlerine
kaydedilirdi.Bu topraklar devlete ait olduğu için devredilemez satılamaz ve
bağışlanamazdı.

MiRi TOPRAKLARIN BAŞLICALARI ŞUNLARDIR:

1. DİRLİK ARAZİ: Bu topraklar hizmet karşılığı olarak çeşitli dereceden devlet memurlarına maaş karşılığı olarak verilirdi. Dirlik arazi gelirin büyüklüğüne göre üçe ayrılırdı.

A) HAS: Yıllık geliri 100.000 akçe ve üzeri topraklardır. Hanedan mensuplarına, Divan yelerine, Beylerbeyine ve Şehzadelere verilirdi.

B) ZEAMET
: Yıllık geliri 20.000 ila 100.000 akçe arasındaki topraklardır. Kadı ve Subaşı gibi orta dereceli memurlara verilirdi.

C) TIMAR:
Yıllık geliri 3000 ila 20.000 akçe arasındaki topraklardır. Genellikle savaşlarda yararlılık gösterenlere verilirdi.

C)1: EŞKINCI TIMARI : Savaşta kahramanlık gösteren askerlere verilmiştir.

C)2: HIZMET TIMARI : Sarayda çalışan görevlilere verilmiştir.

C)3: MUSTAHFAZ TIMARI : Cami imam ve hatiplerine verilmiştir.

2. MUKATAA ARAZİ: Gelirleri iltizam usulu ile doğrudan hazineye aktarılan arazilerdir.

3. OCAKLIK ARAZİ: Gelirleri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan sınır boylarındaki topraklardır.

4. YURTLUK ARAZİ: Gelirleri sınırları korumak amacıyla Türkmen boylarına verilen sınır arazileridir.

5. PAŞMAKLIK ARAZİ: Padişah ailesine verilen arazi

6. MALİKANE ARAZİ: Üstün hizmet karşılığı verilen arazi

7. METRUK ARAZİ: Otlak,yaylak gibi tarıma kapalı arazi

B) MÜLK TOPRAKLAR: Padişah tarafından üstün hizmetler karşılığında kişilere
özel olarak verilen arazilerdir. Bu arazilere sahip olanlar toprağı satabilir,
kullanabilir, miras bırakabilirdi. Kazançları oranında devlete vergi öderlerdi.

ÖŞRİ ARAZİ: Bu topraklar fethedildiği zaman müslümanlara verilmiş veya fethedildiğinde müslümanlara ait olan topraklardır.

HARACİ ARAZİ: Bu topraklar fethedildiğinde gayrimüslüimlerin elinde bırakılan veya onlara mülk olarak verilen topraklardır.

C) VAKIF TOPRAKLAR: Gelirleri cami, medrese, şifahane, imarethane (aşevi)
gibi din, bilim ve hayır işlerine harcanan topraklardır. Bu topraklardan vergi alınmazdı.

NOT:
Sınırlar genişledikçe uzak eyaletlerde vergilerin toplanması zorlaşmış,bu nedenle bu eyaletlerin vergileri açık artıma yoluyla birkaç yıllığına peşin para karşılığı MÜLTEZİM adı verilen kişilere bırakılmıştır.Bu sisteme’’İltizam Sistemi’’ adı verilmiştir.

Sponsorlu Bağlantılar


Önceki yazımız Osmanlı devletinde ordu yönetimi nasıl konulu makalemizi okudunuız mu?

Buradan Geldiler:
saban giren yer mülk olmaz anlamı, osmanlıda toprak yönetimi kısaca, osmanlı devletinde toprak yönetimi ve tarım kisa, osmanlıda toprak yönetimi ve çeşitleri, saban giren yer mülk olmaz ne demek

Henüz yorum yok

Yorum Bölümü

Google Arama

Sitede Ara


Sponsorlu Bağlantılar



Sponsorlu Bağlantılar

Hatayın Starı