Tarih: 24 Mart 2015 Saat: 16:16

Ünsüz benzeşmesi nedir örnekleri






ÜNSÜZ BENZEŞMESİ

herhangi bir kelimeye eklenen ve ünsüz harfle başlayan yapım ve çekim ekleri kendisinden önceki son harf sert ünsüz ise sert, yumuşak ünsüz ise yumuşak ünsüz harfle başlamak zorunda kalır.

Türkçede ünsüzler (sessiz harfler) sert ve yumuşak olmak üzere iki gruba ayrılır.

Sert ünsüzler ç, f, h, k, s, ş, t, p
Yumuşak ünsüzler b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z

Ünsüz benzeşmesi örnekleri

Kebap-cı…kebapçı,
Yavaş-ca…yavaşça,
Ayak-cak…ayakçak,
ayak-da…ayakta,
yurt-dan…yurttan,
ses-deş…sesteş,
yap-dı…yaptı,
aç-dır…açtır,
at-gı…atkı,
seç-gin…seçkin,
kıs-gaç…kıskaç

Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3’de geldim. (Yanlış), Saat 3’te geldim (Doğru)

Özel durumlar

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer… 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de.

Örnekler

Sözcük: Ek: Yazılışı
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın

Sponsorlu Bağlantılar


Önceki yazımız Ünsüz yumuşaması nedir konulu makalemizi okudunuız mu?


Henüz yorum yok

Yorum Bölümü

Diriliş,

Hatayın Starı