Tarih: 01 Aralık 2015 Saat: 17:04

Yapım eki çekim eki nedir kısaca






Yapım eki çekim eki nedir 

Yapım ekleri ve çekim ekleri

Ekler yapım ekleri ve çekim ekleri olarak ikiye ayrılmaktadır.  Yapım ve çekim ekleri kendi aralarında bir çok dallara ayrılmaktadır.

Yapım Ekleri
Eklendiği sözcüğün anlamını değiştiren eklerdir. Bir sözcükten yeni anlamlı başka sözcük türetir. Yapım ekleri dörde ayrılır:

İsimden isim yapım ekleri
“-cı, -lık, -lı, -ce, -daş….”

Örnek:

İz-ci, diş-çi, aş-çı

Ön-lük, diz-lik, boş-luk

Akıl-lı, yol-suz, iş-siz

Türk-çe, yurt-taş, vatan-daş….

İsimden fiil yapım ekleri
“-la, -laş, -lan, -a, -l…..”

Örnek:

Baş-la, buhar-laş, akıl, lan

İnce-l, dar-al, kan-a, yaş-a

Fiilden isim yapım ekleri
“-i, ici, -im, gin, -me, -mek, -iş, -en…..”

Örnek:

Gez-i, yaz-ı, koş-u

Geç-im, seç-im, öl-üm

Gez-gin, bit-kin, düş-kün

Var-ış, giy-ecek, bak-ış….

Fiilden fiil yapım ekleri
“-ş, -il, -n, -dir, -ar, -t…..”

Örnek:

Ağla-ma, ağla-ş, kaç-ış

Ara-n, gez-dir, yaz-dır

Oku-t, ara-t, bekle-t…

Çekim Ekleri
Eklendiği sözcüğün anlamını değiştirmeyen eklerdir. Çekim ekleri iki türlüdür.

A) İsim çekim ekleri

B ) Fiil çekim ekleri

sesli kitap, 100 (yüz) temel eser, orkhon turkic

İsim Çekim Ekleri
İsim türünden sözcüklere gelen çekim ekleridir. Başlıca isim çekim ekleri şunlardır:

Çoğul ekleri: -lar, ler eklendiği sözcüğü sayı bakımından çoğaltır. Anlamını değiştirmez.
Ev-ler okul-lar ağaç-lar…….

İlgi ekleri(tamlayan ekleri): -ın, in, un, ün…….
Ağacın (gövdesi) arabanın (hızı)

İyelik ekleri: Bir varlığın, bir nesnenin kime ait olduğunu bildiren eklerdir.
Ev-im (benim) yolcu-su(onun)

araba-n(senin

Hal (durum) ekleri:

Yalın hal: bir sözcüğün hiç ek almamış halidir. ağaç, elma,sıra, defter….

Belirtme hali: -i, -ı, -u, -ü, ekiyle yapılır. evi, arabayı, yolu, okulu……

Yönelme hali: -a, -e ekiyle yapılır. okula, eve, sınıfa, maça, doktora…….

Bulunma hali: -da, -de, -ta, -te ekleri getirilerek yapılır. evde, okulda, sınıfta….

Ayrılma hali: -dan, den, -tan, -ten ekleriyle yapılır. evden, okuldan, sınıftan, maçtan….

Eşitlik eki: -ca, -ce. sınıfça, evce, ailece, topluca…

Fiil Çekim Ekleri

Fiillere getirilen zaman, kip ve şahıs ekleridir.

büyük ünlü uyumu, yazım kuralları.

Zaman Ekleri:

Şimdiki zaman: -yor

Öğrenilen geçmiş zaman: -mış, miş

Görülen geçmiş zaman: -dı, -di

Gelecek zaman: -acak, ecek

Geniş zaman:-r, -ar, -er

Kip Ekleri:

Gereklilik kipi: -meli, -malı

İstek kip: -a, -e

Şart kipi: -sa, se

Emir kipi. Eki yok.

Şahıs Ekleri:

1. tekil şahıs: ben

2. tekil şahıs: sen

3. tekil şahıs: o

1. çoğul şahıs: biz

2. çoğul şahıs: siz

3. çoğul şahıs: onlar

Sponsorlu Bağlantılar


Önceki yazımız Eksen eğikliği nedir kısaca konulu makalemizi okudunuız mu?

Buradan Geldiler:
-ki eki örnekleri, yapım ve çekim ekleri listesi

Henüz yorum yok

Yorum Bölümü

Google Arama

Sitede Ara


Sponsorlu Bağlantılar



Sponsorlu Bağlantılar

Hatayın Starı